opencalendar.gr

Εικόνες ενός ευρωπαϊκού ταξιδιού

Mία αναδρομή στον κινηματογράφο της Ισπανίας επιχειρεί η Ταινιοθήκη της Ελλάδος και η Πρεσβεία της Ισπανίας στην Αθήνα στο πλαίσιο της εβδομάδας ισπανικού κινηματογράφου με τίτλο "Εικόνες ενός ευρωπαϊκού ταξιδιού".

Οι «Εικόνες ενός ευρωπαϊκού ταξιδιού», που αντανακλούν τη σημαντική κοινωνική, πολιτιστική και πολιτική μεταβολή της χώρας, όπως αυτή πραγματοποιήθηκε μέσα από τη μετάβασή της στη δημοκρατία και την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 1986. Η εκδήλωση γίνεται για να υπογραμμίσει τη σημαντική πολιτιστική προσφορά της Ισπανίας που ασκεί την προεδρία της Ε.Ε. στο πρώτο εξάμηνο του 2010.

Το αφιέρωμα περιλαμβάνει συνολικά 13 ταινίες μεγάλου μήκους, 5 κλασικών και 8 σύγχρονων δημιουργών. Οι περισσότερες ταινίες έχουν τιμηθεί με βραβεία Goya και έχουν προβληθεί και βραβευθεί σε διεθνή φεστιβάλ, οι πέντε από αυτές προβάλλονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ενώ στο αφιέρωμα περιλαμβάνονται και κλασικές ταινίες όπως το Καλωσορίσατε Μίστερ Μάρσαλ και Ο θάνατος ενός ποδηλάτη που έχουν να προβληθούν πολλά χρόνια στις ελληνικές αίθουσες.


Το αφιέρωμα εγκαινιάζεται με την ταινία Λέτειο έγκλημα (Crimen Ferpecto) του Άλεξ ντε λα Ιγλέσια την Πέμπτη 18 Μαρτίου στις 20.00.
Η είσοδος στην προβολή αυτή είναι μόνο με προσκλήσεις.



Λίγα λόγια για το αφιέρωμα
Η διεθνής φήμη του ισπανικού κινηματογράφου τις τελευταίες δεκαετίες αποδίδεται σε σημαντικούς σκηνοθέτες (όπως επίσης ηθοποιούς κι άλλους επαγγελματίες του χώρου). Πέρα από τους διάσημους πλέον παγκοσμίως σκηνοθέτες όπως οι Αλμοδόβαρ (Pedro Almodóvar) και Αμενάμπαρ (Alejandro Amenábar), πολλοί ακόμη ισπανοί σκηνοθέτες έχουν να επιδείξουν σημαντικότατες φιλμογραφίες που συνδυάζουν ποιότητα και ψυχαγωγία. Ανάμεσα τους ξεχωρίζουν οι Ρικάρντο Φράνκο (Ricardo Franco), Ιμανόλ Ουρίμπε (Imanol Uribe), Άλεξ ντε λα Ιγλέσια (Alex de la Iglesia), Ιθιάρ Μπογιαίν (Iciar Bollaín), ή Χούλιο Μέντεμ (Julio Medem) που παρουσιάζονται σε αυτό το αφιέρωμα. Νεότεροι σκηνοθέτες όπως οι Ντανιέλ Σάντσεθ Αρέβαλο (Daniel Sánchez Arévalo), Χόρχε Σάντσεθ- Καβεδούθο (Jorge Sánchez-Cabezudo), Χοσέ Κορμπάτσο (José Corbacho) και Χουάν Κρουθ (Juan Cruz), συμμετέχουν επίσης στο αφιέρωμα με τις πρώτες μεγάλου μήκους ταινίες τους. Έχουμε συμπεριλάβει και παλαιότερες ταινίες καταξιωμένων δημιουργών του ισπανικού κινηματογράφου όπως οι Χουάν Αντόνιο Μπαρδέμ (Juan Antonio Bardem), Λουίς Γκαρθία Μπερλάνγκα (Luís García Berlanga), Μπενίτο Περόχο (Benito Perojo) και ΜάριοΚάμους (Mario Camus). Ειδική μνεία γίνεται στον κινηματογράφο του Βίκτορ Έριθε (Víctor Erice) με το Ο ήλιος της κυδωνιάς (El sol del membrillo, 1992), κορυφαία ταινία στο μεταίχμιο μυθοπλασίας-ντοκιμαντέρ, που θα προβληθεί για πρώτη φορά στην Αθήνα.

Το Πανόραμα του Ισπανικού Κινηματογράφου ξεκινά χρονικά μ' ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα του βωβού ισπανικού κινηματογράφου Το οινοποιείο (La bodega, 1929) του Μπενίτο Περόχο (1894-1974), ενός από τους πατέρες του ισπανικού κινηματογράφου. H βωβή αυτή ταινία του 1929, μια ισπανο-γαλλική συμπαραγωγή, που αποκατέστησε η Ταινιοθήκη της Ισπανίας στη Μαδρίτη (Filmoteca Española) αντανακλά την εκμετάλλευση των φεουδαρχών και του κλήρου, την αθλιότητα και τη λαϊκή δυσαρέσκεια. Το σενάριο της ταινίας συνυπογράφει ο Βιθέντε Μπλάσκο Ιμπάνιεθ, συγγραφέας του ομότιτλουμυθιστορήματος.
Επόμενος σταθμός δυο κλασικές ταινίες της δεκαετίας του '50, και οι δυο θύματα της φρανκικής λογοκρισίας, το Καλωσορίσατε Μίστερ Μάρσαλ (Bienvenido Mr. Marshall, 1953) του Λουίς Γκαρθία Μπερλάνγκα (1921) και το βραβευμένο στις Κάνες Ο θάνατος ενός ποδηλάτη (Muertede un ciclista, 1955) του Χουάν Αντόνιο Μπαρδέμ (1922-2002), από δυο σκηνοθέτες που υπήρξαν οι ανανεωτές του μεταπολεμικού ισπανικού κινηματογράφου.

Το αριστούργημα του Λουίς Γκαρθία Μπερλάνγκα, που προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Καννών το 1953, μια παρωδία της αγροτικής ζωής στη μεταπολεμική Ισπανία, κατάφερε, παρά τη σατιρική κριτική της στον αποκλεισμό της χώρας από το Σχέδιο Μάρσαλ, να λάβει την έγκριση της φρανκικής λογοκρισίας, κομμένο ωστόσο κατά περίπου 20 λεπτά.

Παρά το χαρακτηρισμό της ως «ιδιαίτερα επικίνδυνης» από τη φρανκική λογοκρισία, η ταινία του Μπαρδέμ (1922-2002), θείου του γνωστού μας ηθοποιού Χαβιέρ Μπαρδέμ, Ο θάνατος ενός ποδηλάτη, έλαβε το Βραβείο της ΔιεθνούςΚριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ Κανών το 1955. Σε αντίθεση με το Καλωσορίσατε Κύριε Μάρσαλ, η ταινία, με πρωταγωνίστρια την ιταλίδα Lucia Bosé, εμπνέεται από την μπουρζουαζία της Μαδρίτης, για να αποδώσει το κοινωνικό ανάγλυφο της Ισπανίας εκείνη την εποχή με βαθιά κριτική διάθεση.

Περνώντας στη δεκαετία του '80 ξεχωρίζει η ταινία Τα αθώα θύματα(Los santos inocentes, 1984) του Μάριο Κάμους (1935), στη φιλμογραφία του οποίου συμπεριλαμβάνονται κλασικές διασκευές λογοτεχνικών έργων όπως «Το μελίσσι» (La colmena, 1982) του Καμίλο Χοσέ Θέλα ή «Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα» (La casa de Bernarda Alba, 1987) του Λόρκα. Η ταινία, το σενάριο της οποίας βασίστηκε στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Μιγέλ Ντελίμπες, το οποίο κυκλοφορεί στα ελληνικά με τον τίτλο ‘Αθώοι Άγιοι' από τις εκδόσεις Γκοβόστη, αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς επιτυχίες του ισπανικού κινηματογράφου, ενώ απέσπασε την ιδιαίτερη μνεία καθώς και το βραβείο ανδρικού ρόλου για τους δύο πρωταγωνιστές στο Φεστιβάλ Καννών.

Τη δεκαετία του '90 εκπροσωπούν στο αφιέρωμα αυτό τέσσερις δημιουργοί: ο εκλεκτός των σινεφίλ Βίκτορ Έριθε (1940) στον οποίο διοργάνωσε αναδρομικό αφιέρωμα το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 2004, ο Βάσκος Ιμανόλ Ουρίμπε (1950), ο πολυβραβευμένος Ρικάρντο Φράνκο (1949-1998), και ο νεότερος Χούλιο Μέντεμ (1958).

Ο ήλιος της κυδωνιάς (El sol del membrillo, 1992),μια σπουδή πάνω στο χρόνο κι ένας στοχασμός πάνω στη σχέση κινηματογράφου-ζωγραφικής, καταγράφει την προσπάθεια του ζωγράφου Antonio López Garcíaνα αιχμαλωτίσει το παιχνίδισμα του φωτός πάνω στα φύλλα και τους καρπούς μιας κυδωνιάς, αντιπαραθέτοντας τη δυναμική διαδικασία της εικονοποιίας του κινηματογράφου με τη στατική διαδικασία της αποτύπωσης της νεκρής φύσης της ζωγραφικής. Η ταινία απέσπασε το Ειδικό Βραβείο Επιτροπής στο Φεστιβάλ Καννών καθώς και το Χρυσό Βραβείο Hugo στο Φεστιβάλ του Σικάγο.

Ο βάσκος Ιμανόλ Ουρίμπε στις βραβευμένες με 8 βραβεία Γκόγια και το Χρυσό Κοχύλι στο Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν Μετρημένες μέρες (Díascontados, 1994) περιγράφει μια ερωτική ιστορία μεταξύ δυο περιθωριακών ατόμων, υπό τη σκιά και πάλι της τρομοκρατίας, όπως και στην ταινία- ντεμπούτο του Η δίκη του Μπούργος (El proceso de Burgos) με θέμα την καταδίκη των μελών της ΕΤΑ και του FRAP λίγο πριν πεθάνει ο Φράνκο.

Βασισμένο σε σενάριο της Υπουργού Πολιτισμού της Ισπανίας Άνχελες Γκονθάλεθ-Σίντε το βραβευμένο με 5 Γκόγια Το καλό αστέρι (La buena estrella, 1997) του πολυσχιδούςσκηνοθέτη, ποιητή και μουσικού Ρικάρντο Φράνκο εστιάζει στην δραματική ιστορία ενός ερωτικού τριγώνου.

Μια δραματική ερωτική ιστορία αποτελεί επίσης το κεντρικό θέμα της βραβευμένης με 2 Γκόγια ταινίας Οι εραστές του αρκτικού κύκλου (Los amantes del círculopolar, 1998) που αγαπήθηκε ιδιαίτερα από το ελληνικό κοινό, όταν βγήκε στις αίθουσες. Ο Χούλιο Μέντεμ, δημιουργός με ιδιαίτερη κινηματογραφική γραφή, διακρίθηκε ήδη από την πρώτη του ταινία Αγελάδες (Vacas, 1992), ενώ το 2003 ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων με το ντοκιμαντέρ του Το βασκικό ποδόσφαιρο: το δέρμα χτυπάει την πέτρα (La pelota vasca, la piel contra la pierda).

Η νέα γενιά του ισπανικού κινηματογράφου εκπροσωπείται πέρα από τους Ιμανόλ Ουρίμπε και Χούλιο Μέντεμ, και από τους Ιθιάρ Μπογιαΐν (1967), Άλεξ ντε λα Ιγλέσια (1965), Χοσέ Κορμπάτσο (1965) και Χουάν Κρουθ (1966), Ντανιέλ Σάντσεθ Αρέβαλο (1970), Χόρχε Σάντσεθ-Καβεθούδο (1972).

Η Ιθιάρ Μπογιαΐν που ξεκίνησε την καριέρα της ως ηθοποιός σε ηλικία 15 ετών (έχει παίξει και στο Γη κι ελευθέρια του Κεν Λόουτς) αποτελεί μια από τις σημαντικότερες γυναίκες ισπανίδες δημιουργούς. Στην βραβευμένη με 7 βραβεία Γκόγια και 2 Αργυρά Κοχύλια στο Σαν Σεμπαστιάν ταινία της Μέσα απ' τα μάτια σου (Te doy mis ojos, 2003) αφηγείται τη ζωή μιας γυναίκας θύματος της ενδοοικογενειακής βίας. Η προβολή γίνεται σε συνεργασία με την εταιρεία διανομής PCV.

Ο βάσκος Άλεξ ντε λα Ιγλέσια, πρόεδρος της Ακαδημίας Ισπανικού Κινηματογράφου, είναι ένας από τους πιο αξιόλογους σκηνοθέτες του νέου ισπανικού κινηματογράφου και έχει χαρακτηριστεί ως ο πιο μεταμοντέρνος από τους ισπανούς σκηνοθέτες μετά τον Αλμοδόβαρ, ο οποίος άλλωστε ανέλαβε κατ' εξαίρεση και την παραγωγή της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας του AcciónMutante (1993).

Το υποψήφιο για 6 βραβεία Γκόγια Λέτειο έγκλημα (Crimen Ferpecto, 2004) -ο προσδιορισμός "Λέτειο" στα ελληνικά ακολουθεί την αντιμετάθεση συλλαβών στον πρωτότυπο ισπανικό τίτλο Ferpecto)-, επιχειρεί την υπέρβαση του κινηματογραφικού είδους εν γένει. Ξεκινώντας ως θρίλερ, εξελίσσεται σ' ένα ιδιότυπο μείγμα μαύρου χιούμορ και ωμής βίας, μεγεθύνοντας το γκροτέσκο, την υπερβολή, την παραμόρφωση και το σασπένς και οδηγώντας σε ξέφρενες και ιλαρές καταστάσεις.

Οι Μεζέδες (Tapas, 2005) αποτελούν την πρώτη απόπειρα συνεργασίας μεταξύ του θεατρικού σκηνοθέτη Χοσέ Κορμπάτσο και του σκηνοθέτη και σεναριογράφου Χουάν Κρουθ, η οποία και θα επαναληφθεί το 2008 στην ταινία Δειλοί (Cobardes). Στην ταινία που προβάλλεται στο αφιέρωμα, η οποία απέσπασε το βραβείο Γκόγια πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη, διασταυρώνονται οι ιστορίες πέντε ανθρώπων στην εργατική συνοικία μιας μεγαλούπολης.

Τέλος, το αφιέρωμα κλείνει με τα σκηνοθετικά ντεμπούτα των δυο νεότερων εκπροσώπων της νέας γενιάς των ισπανών κινηματογραφιστών που προβλήθηκαν με μεγάλη επιτυχία στις ελληνικές αίθουσες από την εταιρεία διανομής Filmtrade. Τον Ντανιέλ Σάντσεθ Αρέβαλο, σεναριογράφο για την τηλεόραση, που επιστρέφοντας από τους σπουδές του στο πανεπιστήμιο Κολούμπια των Η.Π.Α., απέσπασε 3 βραβεία Γκόγια, με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Σκούρομπλεσχεδόνμαύρο (Azuloscurocasinegro, 2006), μια δραματική κωμωδία με επίκεντρο μία παρέα νέων που προσπαθεί να βάλει σε τάξη τις σχέσεις της και τις επιθυμίες της με φόντο την πολύβουη Μαδρίτη, δοσμένης μέσα από μια δομημένη σκηνοθεσία.

Ο δεύτερος είναι ο Χόρχε Σάντσεθ-Καμπεθούδο, σεναριογράφος της πετυχημένης τηλεοπτικής σειράς Alsalirdeclase, η ταινία του οποίου Η νύχτα των ηλιοτροπίων (La noche de los girasoles, 2006), με κεντρικό θέμα έναν θάνατο που βαραίνει μια φαινομενικά αθώα κοινωνία σε μια οξυδερκή ιστορία απρόσμενης βίας, αποτελεί ένα υπόδειγμα σκηνοθετικής δεξιοτεχνίας.,

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΒΟΛΩΝ

ΠΕΜΠΤΗ 18/03
20.00 Λέτειο έγκλημα (Crimen Ferpecto, 2004)
Είσοδος μόνο με προσκλήσεις

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19/03
20.00 Μεζέδες (Tapas, 2005)
22.00 Καλωσορίσατε Μίστερ Μάρσαλ (Bienvenido Mr. Marshall, 1953)

ΣΑΒΒΑΤΟ 20/03
18.00 Το καλό αστέρι (La buena estrella, 1997)
20.00 Λέτειο έγκλημα (Crimen Ferpecto, 2004)
22.00 Μετρημένες μέρες (Dias contados, 1994)

ΚΥΡΙΑΚΗ 21/03
19.30 Ο ήλιος της κυδωνιάς (El sol del membrillo, 1992)
22.00 Ο θάνατος ενός ποδηλάτη (Μuerte de un ciclista, 1955)

ΔΕΥΤΕΡΑ 22/03
20.00 Σκούρομπλεσχεδόνμαύρο (Azuloscurocasinegro, 2006)
22.00 Μέσα απ’ τα μάτια σου (Te doy mis ojos, 2003)

ΤΡΙΤΗ 23/03
20.00 Τα αθώα θύματα (Los santos inocentes, 1984)
22.00 Η νύχτα των ηλιοτροπίων (La noche de los girasoles, 2006)

ΤΕΤΑΡΤΗ 24/03
20.00 Το οινοποιείο (La bodega, 1929)
22.00 Οι εραστές του αρκτικού κύκλου (Los amantes del cίrculo polar, 1998)

Πληροφoρίες